Wystawiłeś fakturę, ale pieniądze będą za 30 dni? Jak można przyspieszyć płatność?

Faktura na 30 tys. zł została wystawiona dzisiaj, ale kontrahent zapłaci za miesiąc. Księgowo firma ma już przychód ze sprzedaży. Na rachunku bankowym nie pojawiła się jednak ani złotówka. Jeżeli wykonanie usługi wymagało wcześniej zapłacenia pracownikom, podwykonawcom, dostawcom, za paliwo albo reklamę, przedsiębiorca przez kolejne 30 dni finansuje odbiorcę własnym kapitałem.

Termin płatności nie jest więc wyłącznie technicznym zapisem na fakturze. Wpływa na ilość kapitału potrzebnego do prowadzenia i skalowania działalności. Przyspieszenie płatności może być opłacalne nawet wtedy, gdy wiąże się z kosztem. Trzeba jednak porównać ten koszt z ceną zamrożenia pieniędzy.

Faktura z terminem 30 dni oznacza, że udzielasz kontrahentowi kredytu kupieckiego

Załóżmy, że firma sprzedaje miesięcznie usługi za 80 tys. zł i wystawia faktury z 30-dniowym terminem płatności. Przy regularnej sprzedaży około 80 tys. zł pozostaje stale w należnościach. Jeżeli termin zostanie wydłużony do 60 dni, zamrożona kwota może wzrosnąć w okolice 160 tys. zł.

Nie oznacza to straty. Pieniądze powinny zostać zapłacone. Problem polega na tym, że w okresie oczekiwania przedsiębiorca nie może nimi dysponować.

Ma to szczególne znaczenie w biznesach, w których każda kolejna sprzedaż wymaga wcześniejszego poniesienia kosztu. Agencja marketingowa musi zapłacić specjalistom. Sklep internetowy musi kupić kolejny towar. Przewoźnik potrzebuje paliwa i musi uregulować leasing. Firma budowlana płaci za materiały oraz podwykonawców. Im szybciej rośnie sprzedaż, tym więcej gotówki może brakować, mimo rosnących przychodów.

Paradoks polega na tym, że dobra sprzedaż może zwiększyć zapotrzebowanie na finansowanie.

Ile naprawdę kosztuje 30 dni oczekiwania na przelew?

Najprostsza metoda polega na sprawdzeniu, co firma mogłaby zrobić z pieniędzmi, gdyby otrzymała je dzisiaj. Przy 30-dniowym terminie płatności przedsiębiorca przez dwa miesiące finansuje działalność swojego klienta z własnej kieszeni. Dla dużej organizacji może to być element zarządzania kapitałem obrotowym. Dla MŚP często staje się realnym zagrożeniem dla płynności.

Jeżeli firma wystawia fakturę na 30 tys. zł z terminem płatności 30 dni, przez miesiąc nie może wykorzystać tych środków do dalszego rozwoju. Nie negocjuje rabatów zakupowych, nie realizuje kolejnych kontraktów, nie zwiększa skali działalności i nie buduje poduszki bezpieczeństwa. Firma jest więc „na nie”, mimo że wykonała pracę, ponieważ gotówką przez kolejne 30 dni dysponuje kontrahent.

Koszt oczekiwania można porównać z kosztem finansowania. Przy kredycie obrotowym oprocentowanym na poziomie około 10–12 proc. rocznie finansowanie 30 tys zł przez 30 dni oznacza koszt rzędu 250-300 zł. To wyłącznie koszt pieniądza, bez prowizji, zabezpieczeń i dodatkowych wymogów bankowych. Do tego dochodzi inflacja. Przy średniorocznej inflacji w Polsce wynoszącej 3,6 proc. w 2025 roku wartość 30 tys. zł po 30 dniach realnie spada o blisko 88 zł.

Nie są to jednak wszystkie koszty. Zamrożona gotówka może uniemożliwić zakup materiałów po korzystniejszej cenie, skorzystanie z rabatu albo wejście na kolejny kontrakt. Na rynku paliw, stali, miedzi czy materiałów budowlanych ceny potrafią zmienić rentowność zlecenia w ciągu kilku tygodni. Firma, która ma szybki dostęp do gotówki, może kupić wcześniej i utrzymać marżę. Ta, która czeka na przelew, kupuje już drożej.

Załóżmy, że przedsiębiorca może dzięki wcześniejszemu dostępowi do 30 tys. zł zrealizować nowe zamówienie, na którym po odjęciu kosztów zmiennych zarobi 3 tys. zł. Jeżeli pozyskanie pieniędzy z wystawionej faktury kosztowałoby 450 zł, rachunek jest stosunkowo prosty. Firma wydaje 450 zł, aby odblokować kapitał pozwalający wypracować 3 tys. zł dodatkowej marży. Jeżeli dzięki gotówce może dodatkowo uzyskać rabat zakupowy w wysokości 1,5 tys. zł, rzeczywista korzyść jest jeszcze większa.

Sama wysokość opłaty nie mówi więc, czy finansowanie jest drogie. Trzeba porównać ją z kosztem braku płynności: utraconym kontraktem, wyższą ceną materiałów, brakiem rabatu albo koniecznością odłożenia kolejnego projektu. Firma nie traci płynności dopiero wtedy, gdy na rachunku zabraknie pieniędzy. Traci ją wcześniej: wtedy, gdy przez kolejne miesiące finansuje rozwój swoich klientów kosztem własnego biznesu.

Skonto może przyspieszyć płatność, ale rabat ma swoją cenę

Jednym ze sposobów skrócenia terminu jest zaproponowanie kontrahentowi rabatu za szybszy przelew. Zamiast płatności pełnej kwoty po 30 dniach klient może otrzymać na przykład 1 proc. skonta, jeżeli zapłaci w ciągu 7 dni.

Brzmi tanio. Przy fakturze na 30 tys. zł przedsiębiorca rezygnuje tylko z 300 zł. W zamian odzyskuje pieniądze 23 dni wcześniej.

Koszt takiego rozwiązania jest jednak większy, niż sugeruje samo „1 proc.”. Firma otrzymuje 29 700 zł zamiast 30 tys. zł, aby dysponować kapitałem przez dodatkowe 23 dni. Po przeliczeniu kosztu na skalę roku odpowiada to oprocentowaniu rzędu około 16 proc. Jeżeli rabat wzrośnie do 2 proc., roczny koszt przekroczy 30 proc.

Nie oznacza to, że skonto jest złym rozwiązaniem. Pokazuje natomiast, dlaczego przed zaoferowaniem rabatu trzeba porównać go z innymi sposobami finansowania faktury. Jeden procent oddany klientowi przy każdej sprzedaży może po roku kosztować znacznie więcej niż usługa finansowa wyceniana oddzielnie dla każdej faktury.

Mikrofaktoring pozwala zamienić fakturę na gotówkę przed terminem

Alternatywą jest faktoring. Przedsiębiorca wykorzystuje istniejącą należność wobec kontrahenta, aby otrzymać pieniądze wcześniej, a faktor rozlicza finansowanie po zapłacie faktury przez odbiorcę.

Dla najmniejszych firm przeznaczony jest m.in. mikrofaktoring, czyli jednarozowefinansowanie dostosowane do faktur oraz skali działalności mikroprzedsiębiorców. Zamiast finansować całą działalność kredytem, przedsiębiorca może przyspieszać wybrane należności, gdy akurat potrzebuje kapitału. Jednym z rozwiązań dostępnych na rynku jest https://finea.pl/mikrofaktoring/.

Ekonomicznie faktoring należy oceniać podobnie jak każdą inną inwestycję w kapitał obrotowy. Jeżeli wcześniejszy dostęp do pieniędzy kosztuje mniej niż korzyść, którą firma może dzięki nim osiągnąć, finansowanie może poprawiać wynik przedsiębiorstwa. Jeżeli środki mają tylko pozostać na rachunku, zapłacenie prowizji za wcześniejszą wypłatę traci sens.

Znaczenie ma również sposób korzystania z usługi. Firma mająca kilka faktur nie musi automatycznie finansować wszystkich. Można przyspieszyć płatność tej należności, która blokuje kapitał potrzebny do kolejnego projektu, a pozostałe pozostawić do standardowego terminu.

Faktoring czy limit w rachunku? Decyduje rodzaj problemu

Limit kredytowy i faktoring rozwiązują podobny problem płynności, ale działają inaczej.

Limit w rachunku daje firmie określoną pulę kapitału, z której może korzystać niezależnie od liczby wystawionych faktur. Dobrze sprawdza się przy regularnym i przewidywalnym zapotrzebowaniu na pieniądze. Jeżeli przedsiębiorstwo stale potrzebuje 100 tys. zł kapitału obrotowego, tani limit bankowy może być korzystnym rozwiązaniem.

Faktoring jest powiązany ze sprzedażą. Wraz z pojawieniem się kolejnych faktur pojawia się możliwość pozyskania finansowania. Może to być istotne w szybko rosnącej firmie, której potrzeby finansowe zwiększają się razem z obrotami.

Przykładowo firma zwiększa miesięczną sprzedaż ze 100 do 200 tys. zł, ale nadal otrzymuje pieniądze po 30 dniach. Dodatkowe 100 tys. zł sprzedaży oznacza jednocześnie około 100 tys. zł więcej kapitału zamrożonego w oczekiwaniu na przelewy. Zysk rośnie, a stan rachunku bankowego może się pogorszyć.

To jeden z powodów, dla których analiza firmy wyłącznie przez pryzmat przychodów i zysku daje niepełny obraz. Przedsiębiorstwo może być rentowne i jednocześnie mieć poważny problem z gotówką.

Najważniejsza liczba to nie prowizja, lecz zwrot z uwolnionego kapitału

Załóżmy, że faktura wynosi 30 tys. zł, a do terminu zapłaty pozostało 30 dni. Przyjmijmy wyłącznie na potrzeby obliczenia, że łączny koszt jej wcześniejszego sfinansowania wyniósłby 1,5 proc., czyli 450 zł.

Pierwsze pytanie brzmi wtedy nie „czy 450 zł to dużo?”, ale „co firma zrobi z pieniędzmi przez najbliższe 30 dni?”.

Jeżeli dzięki nim przedsiębiorca może kupić towar za 25 tys. zł i sprzedać go miesiąc później z marżą 4 tys. zł, 450 zł kosztu finansowania może być ceną za możliwość wykonania dodatkowego obrotu. Jeśli pieniądze mają zostać przeznaczone na pokrycie kosztu, którego brak zatrzyma realizację kolejnego zlecenia, rachunek może być równie korzystny.

Sytuacja zmienia się, gdy firma posiada 100 tys. zł wolnej gotówki i nie ma dla niej zastosowania. Finansowanie faktury za dodatkową opłatą tylko po to, aby zwiększyć saldo rachunku z 100 do 130 tys. zł, nie tworzy dodatkowego zwrotu.

Koszt przyspieszenia płatności powinien więc zostać zestawiony z kosztem alternatywnym czekania.

Przy wysokiej marży szybkość obrotu może być ważniejsza od oszczędności na finansowaniu

Przedsiębiorcy często koncentrują się na marży procentowej, a pomijają liczbę obrotów kapitału w ciągu roku.

Firma może zarabiać 10 proc. na jednym cyklu sprzedaży. Jeżeli jednak przez długi termin płatności jest w stanie przeprowadzić tylko sześć takich cykli rocznie, jej wynik będzie inny niż w sytuacji, w której ten sam kapitał pracuje dziesięć razy.

Dotyczy to zwłaszcza działalności handlowej, e-commerce, usług B2B i biznesów projektowych. Kapitał zamrożony w należnościach nie finansuje następnego obrotu. Czas staje się jednym z parametrów rentowności.

Z tego punktu widzenia faktura z 30-dniowym terminem płatności przypomina aktywo o bardzo krótkim terminie zapadalności. Firma posiada należność, ale nie posiada jeszcze płynnego pieniądza. Finansowanie faktury jest sposobem zamiany tego aktywa w gotówkę wcześniej.

30 dni oczekiwania może być kosztem albo świadomą decyzją

Odroczony termin płatności jest normalnym elementem sprzedaży B2B. Nie powinien jednak oznaczać automatycznego finansowania kontrahenta własnymi pieniędzmi bez policzenia kosztu.

Przed wystawieniem kolejnej faktury na 30, 45 czy 60 dni dobrze znać trzy liczby: ile pieniędzy będzie zamrożonych w należnościach, ile kosztuje ich wcześniejsze odzyskanie oraz jaki dodatkowy wynik może wypracować firma, jeżeli otrzyma je wcześniej.

Dopiero ich porównanie odpowiada na pytanie, czy lepiej zaczekać na terminowy przelew, zaproponować klientowi skonto, wykorzystać limit kredytowy czy sfinansować fakturę.

Dla przedsiębiorcy myślącego o kapitale tak samo jak inwestor różnica jest zasadnicza. Faktura nie musi być dokumentem, który przez miesiąc leży w księgowości i czeka na przelew. Jest należnością, którą można uwzględnić w zarządzaniu płynnością i tempem rozwoju firmy.

Artykuł zewnętrzny